ନ୍ୟୁଜ୍ ବ୍ୟୁରୋ: ରଣନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରୁଥିବା ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ଇରାନ ଓ ଓମାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ‘ଶିପିଂ ମ୍ୟାପ୍’ ନେଇ ସହମତି ହୋଇଛି। ତେବେ ଏହା ସମ୍ପର୍କିତ କିଛି ବୈଷୟିକ ଆଲୋଚନା ଏବେ ବି ଜାରି ରହିଛି ଏବଂ ଏହି ଜଳପଥରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ସମ୍ପର୍କିତ ବ୍ୟାପକ ଚୁକ୍ତି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୋଇନାହିଁ। ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମୁଖପାତ୍ର ଇସ୍ମାଇଲ ବାଘାଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଗତ ତିନି ସପ୍ତାହ ଧରି ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ସୁଚାରୁରୂପେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛି। ତେବେ ଦୁଇ ଦେଶ ମିଳିତ ଭାବେ ଜାରି କରିବାକୁ ଥିବା ବିବୃତିକୁ ନେଇ କିଛି ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିଛି। ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବା ପରେ ଏନେଇ ସୂଚନା ଦିଆଯିବ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
ଇରାନୀ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ମାର୍ଗରେ ସହମତି ହୋଇଛି। ଅବଶିଷ୍ଟ ବୈଷୟିକ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆଲୋଚନା ହେବ। ଏହି ଆଲୋଚନା ଇରାନ ଓ ଓମାନ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକା ଏଥିରେ ସାମିଲ ହୋଇନଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ସହ ଉଭୟ ଦେଶର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଓ ସାର୍ବଭୌମ ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା। ତେବେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ଫି ଆଦାୟ ହେବ କି ନାହିଁ କିମ୍ବା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କିପରି ରହିବ, ସେନେଇ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇନାହିଁ।
ତେବେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ମାର୍ଗ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ହୋଇଥିବାର ଅର୍ଥ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ତୁରନ୍ତ ସ୍ୱାଭାବିକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ଖୋଲିଯିବ ନୁହେଁ। ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅବ୍ବାସ ଆରାଘଚି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜଳପଥ ଖୋଲିବା ଏକ ଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଆମେରିକାକୁ କିଛି ସର୍ତ୍ତ ପୂରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ତେହରାନ ଓ ୱାଶିଂଟନ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥମାନଙ୍କ ଜରିଆରେ ବାର୍ତ୍ତା ଆଦାନପ୍ରଦାନ ଜାରି ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଆଲୋଚନା ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଆରାଘଚି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ଏପଟେ ଶୁକ୍ରବାର ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେରିକା ବିଜୟୀ ହେବା ପରେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଆମେରିକାର ଅଞ୍ଚଳ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିବେ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ କହିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନର ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥରେ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାରୁ ବିଶ୍ୱ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି।